Thói câu nệ chưa lỗi thời hay sao?!

Thói câu nệ chưa lỗi thời hay sao?!

0 48

Sự câu nệ là một rào cản có thực trong cuộc sống khiến rất nhiều người mất đi cơ hội sống thoải mái, thật với lòng mình và ngăn cản mọi người thể hiện tình cảm, sự chia sẻ chân thành với nhau.

Từ chuyện của trí thức Tây học…

Tôi đưa con đến nhà cô giáo dạy đàn, và chứng kiến một câu chuyện như thế này. Anh trai của cô, một nhà giáo trường kỹ thuật quân sự đã về hưu, từ Sài Gòn ra Hà Nội chơi, đến thăm em rể (chồng cô giáo, cũng là nhà giáo nghỉ hưu) mới bị tai biến, nay đã hồi phục. Trong khi cô giáo dạy con tôi học đàn, tôi chuyện trò vui vẻ với hai bác một lát rồi xin phép chạy xuống siêu thị. Gần một giờ sau, từ siêu thị trở lên nhà, tôi thấy anh trai cô giáo đang quét nhà, trong khi chồng cô thì đã đi nằm nghỉ. Quét nhà xong, bác đi rửa bát. Lúc này con tôi đã học xong, tôi chào và xin phép ra về. Ông giáo già vừa rửa bát vừa cười chào chúng tôi. Tôi tin chắc rằng, sau khi rửa bát xong, bác sẽ giúp em gái nấu bữa trưa để ba anh chị em cùng ăn vui vẻ.

nhung-dieu-nen-tranh-khi-nau-an-chi-em-noi-tro-can-biet-1

Tôi chắc khó có thể chứng kiến câu chuyện tương tự như thế ở quê tôi. Người Việt ta vốn coi trọng giáo lý. Có những giáo lý mang tính rèn giũa đạo đức con người; có những nếp sống đẹp rất đáng gìn giữ, phát huy. Tuy nhiên, cũng có những giáo lý đã trở nên cũ kỹ, lạc hậu, lỗi thời, những nếp cũ không còn tỏ ra phù hợp trong xã hội hiện đại.

Câu nệ, là để chỉ sự thiếu linh hoạt trong cuộc sống, cứ rập khuôn theo cái đã định sẵn mà làm. Trong khi cuộc sống thì luôn vận động, tâm lý, suy nghĩ của con người cũng thường thay đổi theo hoàn cảnh và nhận thức, mà lúc nào cũng cứ câu nệ theo nếp cũ, thì tránh sao khỏi những lúc rơi vào cứng nhắc, tự ràng buộc, không dám thể hiện chính kiến, suy nghĩ, không dám làm điều mình muốn… Thế nên, trong cuộc sống bây giờ, ta thỉnh thoảng vẫn được nghe có người nói với khách đến chơi nhà: Muốn gì cứ tự nhiên nhé, không có gì phải câu nệ!

Câu chuyện anh trai tuổi già đến nhà em gái em rể vui vẻ rửa bát quét nhà giúp, tôi đem kể với một người bạn, cũng là trí thức Tây học. Mới nghe đến nửa chừng, anh nói, chắc ông kia Tây học rồi. Quả đúng vậy. Bác ấy không những Tây học, mà vợ chồng em gái bác cũng học, sống và làm việc ở trời Tây, mới về Việt Nam chừng dăm bảy năm nay.

Tôi cũng đã từng chứng kiến một câu chuyện nữa như thế này. Chị bạn tôi yêu một anh là dân Hà Nội giàu có, thuộc hàng trí thức Tây học bậc cao, danh tiếng. Khi đến chơi nhà trong một lần chị cảm sốt qua loa, tôi chứng kiến anh chăm chút chị, chạy đi mua thuốc, pha nước hoa quả, bưng vào tận giường. Anh làm những việc đó tự nhiên như không, nhưng chị bạn (đã qua một lần đò) lại có vẻ hơi ngại ngại với tôi. Chị kêu lên như phải bỏng khi anh tiến lại bồn rửa bát: Anh định làm gì vậy?! Anh cười hiền: Thì anh rửa bát. Không được, đấy là việc của em, anh để đấy em! Anh nhẹ nhàng: Em đang ốm mà, anh rửa có sao đâu, nếu không lại để tận đến chiều mất vệ sinh lắm. Rửa bát đâu phải chỉ là việc của em. Chị cười nhẹ, nhưng trong lòng chị cảm thấy gượng gạo sao đó. Tôi hiểu tâm lý chị, một người phụ nữ thuần Việt, đã từng kết hôn với một ông chồng thuần Việt nghe nói cũng khá gia trưởng, cổ hủ, nên chắc chị đã bị ngấm những tư tưởng cũ kỹ mất rồi. Tôi bèn động viên: Nhất chị đấy, em chỉ mong có được người sẵn sàng rửa bát quét nhà cho em. Sau đó một năm, chị và anh ấy kết hôn, chị rất hài lòng. Thỉnh thoảng chị lại kể, anh luôn lo toan cuộc sống đủ đầy, mà vẫn sẵn sàng rửa bát, lau nhà, phơi quần áo giúp chị. Đi đâu anh cũng tay xách nách mang để chị được thảnh thơi. Chị nói nhỏ với tôi: Làm vợ anh, cảm giác được “đội lên đầu” là có thật…

Ngẫm chuyện nhà ta…

8-viec-nhat-dinh-cac-cap-doi-nen-lam-truoc-khi-ket-hon

Trong khi đó, một cô bạn tôi luôn bức xúc với mẹ chồng và chồng, vì những chuyện thế này. Cô ở thành phố, cách nhà mẹ chồng ở quê chừng mười lăm cây, cứ cuối tuần là cả nhà về quê. Nếu cô nhờ chồng mổ giúp con gà, con cá, là cô bị mẹ chồng mắng xơi xơi rằng vụng thối vụng nát, không biết phận, không biết ngượng… Cô vốn con nhà giáo, bản thân cũng là cô giáo, cả đời cô chưa dám cắt tiết con gà nên cô sợ chứ không phải cô lười. Mẹ chồng cô quan niệm, con trai bà (cũng giáo viên trường chính trị nhé) về quê chỉ để đi chơi quanh làng xóm, vắt chân chữ ngũ mà cao đàm khoát luận, xem ti vi, cụng ly, chờ cơm bưng nước rót tận miệng mà thôi. Ngày Tết, cô bạn tôi còng lưng rửa một đống lá dong đủ cho 80 đến 100 chiếc bánh chưng. Cô muốn gãy lưng mà không ai chung tay giúp. Khi cả nhà cơm nước xong, cô rửa có đến 3 mâm bát thì cũng chỉ một mình. Bao nhiêu năm trôi qua như thế, giờ cô cũng cùn, cô thuê người đến rửa lá dong, mặc cho mẹ chồng ra lườm vào nguýt, mặt vác lên như cái lệnh làng. Nhưng việc nấu cơm, rửa bát không thuê được, cô vẫn phải một mình.

Thì ra, có những lề thói, hủ tục đã ăn sâu ghê gớm vào đầu óc những người đàn ông gia trưởng, thấm sang cả các bà vợ, để đến khi trở thành mẹ chồng, họ cũng gia trưởng, cổ hủ như ông chồng của họ. “Tôi chịu sự đè nén của chồng tôi, giờ cô cũng phải như thế với con trai tôi” – có lẽ họ sống theo “triết lý” ấy. Họ để những thói câu nệ, những lề thói, hủ tục, những thói quen ứng xử cũ kỹ lạc hậu làm cho cuộc sống trở nên ngột ngạt, khó chịu, thiếu đi sự chia sẻ, yêu thương.

Nhưng, tôi lại cũng từng chứng kiến một bác cựu tù Côn Đảo huân huy chương đầy ngực (năm nay đã ngoại 90, vẫn khỏe mạnh, minh mẫn), lại có thể làm những việc như thế này. Hàng ngày, bác không nề hà phơi hay cất quần áo cho cả nhà. Thỉnh thoảng, bác ngồi khâu từng cái cúc đứt, từng đường sứt chỉ, kể cả trên quần áo của con dâu. Gần đây, bác gái (gần 90) bị lẫn, bác trai gắp từng món ăn cho vợ, bưng nước, đưa thuốc vào tận miệng cho vợ uống, xong lấy khăn lau miệng, lau tay cho vợ, đưa vợ vào giường nghỉ ngơi. Tôi từng có thời gian sống cùng sân với nhà bác mười năm, tôi khâm phục người cựu tù Côn Đảo ấy và đã từng viết về bác.

Rõ ràng, mọi người đều có thể thay đổi suy nghĩ và hành động dựa trên sự thay đổi nhận thức phù hợp với cuộc sống, đừng để thói câu nệ, sự rập khuôn làm nghèo nàn và thô cứng, làm vô cảm tâm hồn, thậm chí mang tai họa đến cho cuộc sống.

Theo Trang Thanh/GĐTE

NO COMMENTS

Gửi phản hồi